Phân tích tác phẩm Vợ nhặt của đại nhà văn Kim Lân

Đề bài: Phân tích tác phẩm Vợ nhặt của nhà văn Kim Lân

Phân tích tác phẩm Vợ nhặt – Bài làm

Cố nhà văn Kim Lân là một ngòi bút được mệnh danh là người tri kỷ của những người nông dân, những tác phẩm ông sáng tác đều gắn liền với số phận những người nông dân nghèo khổ của xã hội Việt Nam trong những năm trước 1945. Từng trang viết của nhà văn Kim Lân đều giản dị, chân thành chứa chan tình cảm của tác giả dành cho những nhân vật của mình. Tác phẩm "Vợ nhặt" là một tác phẩm vô cùng xuất sắc được nhà văn lấy bối cảnh là nạn đói của năm 1945 là nguồn cảm hứng. Truyện ngắn đã chạm tới hàng triệu trái tim bạn đọc, khiến cho người đọc khi đọc xong tác phẩm cảm thấy nghẹn ngào xúc động, cảm thấy xót xa thương cho những thân phận con người trong chế độ cũ.

Bằng bút pháp chân thực, những lời văn như rút gan rút ruột của mình nhà văn Kim Lân đã xây dựng thành công số phận người nông dân Việt Nam khi chịu cảnh áp bức bóc lột của nhiều tầng lớp xã hội vừa chịu áp bức của thực dân Pháp, phát xít Nhật và cả chế độ phong kiến. Những con người khốn khổ đó tìm đâu ra lối thoát cho riêng mình.

Tác phẩm "Vợ nhặt" viết về những con người ở một xóm ngụ cư – một nơi mà không ai biết về quê hương của nhau, chỉ biết họ là những người dân tứ xứ cùng về đây lợp nhà và ở cùng nhau trong một khoảng thời gian nhất định. Những mảnh đời bất hạnh vật vờ sống lay lắt qua thời kỳ đói khổ nhất của lịch sử. Cái ăn cái mặc đã chiếm hết tâm trí của họ, không ai còn muốn quan tâm tới những người xung quanh của mình sống như thế nào nữa.

Chính nhan đề của tác phẩm là "Vợ nhặt" đã gợi lên nhiều suy nghĩ cho chúng ta. Vợ nhặt thể hiện việc lấy vợ thật đơn giản, tạm bợ chứ không phải việc gì hệ trọng cần phải suy nghĩ cân nhắc, như lời các cụ xưa thường dặn dò con cháu mình rằng lấy vợ gả chồng là việc hệ trọng trăm năm của một đời người. Nhan đề "Vợ nhặt" khiến cho ta phải suy nghĩ rất nhiều về giá trị của một con người trong thời kỳ đói khổ đó.

Xem thêm:  Anh chị hãy Phân tích đoạn trích Ông già và Biển cả của nhà văn Hê-minh-uê trong chương trình văn học nước ngoài lớp 12 tập 2.

Nhân vật chính của truyện ngắn "Vợ nhặt" là hình ảnh của một người con trai có cái tên vô cùng giản dị, anh cu Tràng. Anh Tràng là một người nông dân nghèo, hiền lành, cục mịch, nhà anh nghèo chỉ có một bà mẹ già lưng đã còng, mắt dã kém nên anh là lao động chính trong gia đình. Hoàn cảnh neo người, trong nhà cũng chẳng có của nả gì mà ông bà để lại hai mẹ con chỉ có một ngôi nhà tranh tạm bợ trong xóm ngụ cư mà thôi. Anh Tràng làm nghề kéo xe bò thuê cho người ta, ai có việc gì thuê anh đều làm cả kiếm năm xu một hào nuôi gia đình sống qua ngày. Nhà văn Kim Lân miêu tả anh cu Tràng với vẻ ngoài thô kệch, không hề khôi ngô tuấn tú với khuôn mặt thiếu mỹ quan. Hai con mắt nhỏ ti hí, quai hàm bạnh ra, hai gò má nhô lên….

Phân tích tác phẩm Vợ nhặt của đại nhà văn Kim Lân

Phân tích tác phẩm Vợ nhặt

Anh Tràng là một người nông dân nghèo khổ, không được học hành gì, cũng không đẹp trai … mọi thứ của anh quá ư bình thường, nên trong hoàn cảnh đất nước tự do, phồn thịnh thì một người như anh cu Tràng không thể lấy được vợ. Bởi những cô gái sẽ khôn muốn chọn anh làm chồng khi anh không đáp ứng được những tiêu chí của họ. Nhưng nhà văn Kim Lân đã xây dựng một tình huống truyện quá độc đáo. Trong bối cảnh nạn đói xảy ra khắp nơi, người chết đầy ngoài đường không ai chôn cất đó thì anh cu Tràng lại nhặt được vợ. Anh nhặt được vợ như nhặt được một món đồ người ta đánh rơi ngoài đường mang về nhà. Anh nhặt được vợ chỉ với vài bà lần gặp mặt không biết tên tuổi, quê quán người con gái đó nhưng vài công bông đùa anh đã có vợ mang về nhà. Tình huống truyện như một trò đùa mang tới cho người đọc nhiều bất ngờ.

Người phụ nữ vợ anh Tràng là một nhân vật không có tên, không có tuổi. Tác giả gọi chị bằng một từ giản dị "thị". Lần đầu anh Tràng gặp thị có mời thị ăn bánh đúc, người con gái nghèo khổ đó đanh đá chua ngoa và tìm cách gạ gẫm người ta mời mình ăn. Rồi khi được mời thị hồn nhiên ngồi xuống húp một loạt bốn bát bánh đúc, ăn xong lấy chiếc đũa quệt ngang mồm rồi khen "ngon thật". Sự nghèo đói đã làm cho người phụ nữ này không còn nghĩ tới thể diện hay nhân phẩm gì cả, miếng ăn đã làm cho thị quên đi nhân cách của một người phụ nữ. Lần thứ hai thị xuất hiện trong mắt Tràng thị rách hơn, cắp chiếc thúng con con trước bụng, trông thị gầy hơn lần trước mà Tràng gặp. Nhìn thấy Trang thị đã chạy tới chửi Tràng tới tấp vì tội nói dối bảo mời người ta ăn mà không mời.  Với vài ba câu hò vu vơ nhưng Tràng đã rủ được thị về nhà mình làm vợ không cần mai mối, cưới hỏi, hay có thời gian tìm hiểu yêu thương nhau chính trong cảnh nghèo khổ đó những con người khốn khó dễ dàng tìm thấy sự đồng cảm. Họ tìm đến với nhau để cùng nương tựa vào nhau, cùng chống đỡ qua thời kỳ khốn khó này. Đó cũng chính là tinh thần nhân văn mà nhà văn Kim Lân muốn gửi gắm vào trong tác phẩm của mình.

Xem thêm:  Cảm Nhận Bài Thơ Câu Cá Mùa Thu (Thu Điếu) Tác Giả Nguyễn Khuyến

Trong hoàn cảnh khốn khổ này cưới vợ có phải là một quyết định đúng đắn hay không? Câu hỏi đó không ai biết được, bởi khi anh Tràng dẫn thị về nhà những người dân ở xóm ngụ cư đã xì xào bàn tán về đôi trẻ. Họ tò mò vì anh Tràng cũng lấy được vợ, nhưng rồi họ cũng lo lắng bởi trong hoàn cảnh khó khăn như hiện tại lấy vợ là lấy thêm nợ lấy thêm một miệng ăn cần phải lo lắng trong nhà. Cảnh mẹ chồng nàng dâu gặp nhau thật nhiều éo le và lấy được nhiều tình cảm của người đọc. Bà cụ Tứ mẹ anh Tràng khi nhìn thấy thị trong nhà mình thì giật mình lắm. Bà cứ nghĩ mình nhìn nhầm hoặc nghĩ là bà con xa của mình tới chơi. Nhưng khi tới gần thấy người con giá lạ chào mình, rồi lại thấy anh Tràng giới thiệu là vợ thì bà cụ Tứ biết mình không nhầm được. Bà thoáng chút xót xa thương cho mình và con trai vì nhà nghèo mà khi con lấy vợ bà không làm nổi vài mâm mời hàng xóm và cúng ông bà tổ tiên. Nhưng rồi bà cũng suy nghĩ tích cực ngay lập tức bởi bà thấy việc con trai bà lấy vợ là việc mừng không có gì đáng suy nghĩ. Bà cụ Tứ hiểu con trai mình nghèo lại không có học nên có gặp lúc khốn khó ngày người ta mới ngó tới con mình, rồi con bà mới lấy được vợ. Vậy mà bà thấy thật nhẹ nhõm trong lòng và vui vẻ tiếp nhận cô gái lạ kia làm dâu con trong nhà.

Xem thêm:  Phân Tích Đoạn Thơ Cảnh Ngày Xuân Trích Truyện Kiều Của Nguyễn Du

Sau đêm tân hồn của đôi trẻ , sáng hôm sau ngôi nhà nhỏ đó đã sáng bừng một sức sông mới. Nhà cửa vẫn vậy nhưng gọn gàng sạch sẽ hơn bởi có bàn tay hai người phụ nữ trong gia đình quẹt dọn. Khu vườn trước kia đầy cỏ mọc um tùm thì nay được nhổ sạch khang trang sáng sủa hơn. Bà cụ Tứ và người con dâu của mình dậy từ sớm lo lắng vun vén nhà cửa rồi nấu đồ ăn. Một gia đình nghèo đơn sơn nhưng chứa chan niềm tin vào một tương lai tươi sáng hơn.

Bữa cơm đầu tiên khi gia đình có thêm thành viên mới, đó là hình ảnh nồi cháo cám được bà cụ Tứ bưng ra để giảm đi sự thê lương của cảnh nghèo khó bà nói tránh là chè khoai. Một nồi cháo cám đắng chát nhưng ai cũng cố gắng ra vẻ ăn thật ngon, và trong bữa cơm họ nói nhiều tới tương lai tươi sáng. Họ mơ ước về một cuộc sông ấm no hạnh phúc tự do hơn. Đó chính là sự nhân văn trong tác phẩm "Vợ nhặt" mà Kim Lân đã lồng vào trong tác phẩm. Những số phận nông dân nghèo khổ trong khó khăn nhưng họ luôn hướng tới ngày mai chứ không vì thế mà bế tác hoặc buông xuôi số phận của mình.

Bình Minh